Zabytki Starego Rynku
Stary Rynek
Lokacja miasta na lewym brzegu Warty w 1253 r. związana była z wytyczeniem centralnego placu - rynku. Tu wzniesiono ratusz, budynek wagi miejskiej oraz zabudowania handlowe. Przy rynku swe domy mieli przedstawiciele miejskiego patrycjatu: bogaci kupcy, lekarze, aptekarze; natomiast przy ulicach wychodzących z rynku i sąsiadujących z nim osiedlali się przedstawiciele różnych rzemiosł; świadczą o tym nazwy ulic: Ślusarska, Masztalarska, Szewska, Garbary. Główne ulice prowadziły ku bramom miejskim: Wrocławskiej, Wodnej, Wielkiej i Wronieckiej. W ciągu stuleci zabudowa rynku ulegała wielu przemianom; obecny jej kształt zawdzięczamy powojennej rekonstrukcji (w czasie II wojny światowej uległo zniszczeniu 60% zabudowy). Odbudowę prowadzono według ściśle opracowanych planów konserwatorskich, starając się przywrócić rynkowi jego dawny obraz, chociaż na miejscu dawnego arsenału i sukiennic powstały nowoczesne w formie budynki wystawowe.
Rynek jest kwadratem o boku około 140 m (pod względem wielkości jest to trzeci rynek w Polsce: po krakowskim i wrocławskim). Z każdego boku wychodzą trzy ulice, między którymi znajduje się po 8 długich i wąskich działek budowlanych. Przy rynku powstały kamienice dwu-, a później trzytraktowe, z reguły dwupiętrowe, zwrócone szczytem do rynku. Na parterze budynku, od frontu mieściła się tzw. wielka sień o charakterze reprezentacyjno-usługowym, na piętrach znajdowały się mieszkania. Na zapleczu kamienic frontowych, oddzielone małym podwórkiem, umieszczono magazyny i warsztaty. Z biegiem lat ten pierwotny, jednolity układ zabudowy ulegał licznym przeobrażeniom, m.in. w XVIII w. na dwóch parcelach powstały pałace wzniesione przez bogate rody szlacheckie: Działyńskich i Mielżyńskich.
W zabudowie śródrynkowej dominuje ratusz, obok znajdują się domki budnicze, odwach, waga miejska. Pierwszy budynek, w którym kontrolowano wagę sprzedawanych na rynku towarów wzniesiony został w Poznaniu już w XIII wieku, a w XVI wieku przebudował go budowniczy ratusza - Jan Baptysta Quadro. Obecny gmach jest rekonstrukcją budynku z XVI wieku, wykonaną po wojnie na podstawie zachowanej ikonografii. Natomiast na miejscu dawnych sukiennic i zbrojowni pobudowano współczesne pawilony wystawowe. Ozdobą Starego Rynku są cztery fontanny: Prozerpiny (z połowy XVIII w.) oraz Neptuna, Marsa i Appolina (współczesne).
Od 1880 r. aż do 1955 r. przez Stary Rynek kursowały tramwaje; obecnie jest to strefa ruchu pieszego. W wielu kamienicach mieszczą się sklepy i lokale gastronomiczne: restauracje, puby, kawiarnie. W czerwcu na Starym Rynku i okolicznych uliczkach rozstawiają swe kramy uczestnicy Jarmarku Świętojańskiego, trwają występy ulicznych teatrów (festiwal Malta), orkiestr i wędrownych artystów z całego świata. Wieczorem Stary Rynek jest pięknie iluminowany, a otwarte do późnych godzin ogródki kawiarniane gromadzą zarówno gości, jak i mieszkańców miasta.
